Montrö Boğazlar Sözleşmesi

[hayal_t]

MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ

Lozan Antlaşması yeni Türkiye için siyasi bir zafer olmasına
rağmen açık bıraktığı bir nokta vardı.
Antlaşmanın Boğazlara ait kısmındaki şartlara göre Boğazlar,
Türkiye Cumhuriyetinin hükümranlığından ayrılarak askersiz
bir bölge olarak kabul ediliyordu.
Barış ve savaş zamanlarında ticaret ve savaş gemilerinin Boğazlardan
geçmesi serbest bırakılmıştı.
Boğazların güvenliği İngiltere, Japonya, Fransa ve İtalya'ya verilmişti.

1936 yılına kadar Boğazların uluslararası yönetimi Türkiye için
bir tehlike teşkil etmiyordu.
Fakat İkinci Dünya Savaşı arifesinde Avrupa'da birçok siyasi
değişiklikler oldu.
Boğazların herhangi bir saldırıya karşı korunmasını üzerine alan devletlerden
İtalya, Habeşistan'a saldırdı.
Japonya ise kendiliğinden Milletler Cemiyetinden çekildi.
Bundan başka dünya barışının korunması için toplanan konferanslar da
bir sonuca varmadan dağılmış,
bütün devletler yeniden silahlanmağa başlamıştı.
Siyasi havanın bozulduğunu gören Atatürk,
Boğazlar sorununu kesin olarak çözmeğe karar verdi.
Türk Hükümeti, Milletler Cemiyetine başvurarak
Lozan Antlaşmasındaki Boğazlara ait hükümlerin
değiştirilmesini istedi. Bunun üzerine İsviçre'nin Montrö şehrinde
bir konferans toplandı.
Ve 20 Temmuz 1936'da Montrö Antlaşması imza edildi.



Montrö Antlaşmasının esas maddeleri şunlardır:

1-Boğazlar kayıtsız şartsız Türk hükümranlığına bırakılacak,
tahkimat yapmak hakkı tanınacaktır.

2-Barış zamanında her devletin ticaret gemileri serbestçe geçebilecek,
buna mukabil savaşta ve barışta asker ve sivil hava kuvvetlerinin
geçmesine müsaade edilmeyecektir.

3-Savaş zamanında eğer Türkiye tarafsız kalmışsa ticaret gemileri geçebilecektir.

4-Barış zamanında denizaltı gemileri müstesna olmak şartıyla
savaş gemileri on beş gün evvel Türkiye Hükümetine haber verecek,
gidecekleri yer, isim, tip ve adetleri bildirilecek ve uçak
kullanmamak şartıyla Boğazlardan geçebileceklerdir.

5-Eğer Türkiye savaşa girmişse yalnız tarafsız devletlere mensup ticaret gemileri,
düşmana hiç bir surette yardımda bulunmamak şartıyla
gündüzün serbestçe geçebileceklerdir.



Not : Montrö Antlaşması yirmi yıl süreyle yürürlükte kalacak,
beş yılda bir gözden geçirilecektir.

Montrö Konferansında Türk tezinin iyi savunulmuş olması ve
Türk isteklerinin meşruluğu,
Boğazlar üzerinde kayıtsız şartsız Türk egemenliğinin
kurulmasını sağlamıştır.


alıntı
_________________



Romantik Resimler